Негізгі ақпарат
Жоба / бағдарлама тақырыбының атауы: АР23486846 «Жабайы жануарлар (ақбөкендер) популяцияларының ауыл шаруашылығына әсерін экономикалық бағалау және одан келген зиянды азайту жолдары».
Өтінім берілген ғылымды дамытудың басым бағытының атауы: 6) Агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамыту ___________________
Зерттеудің мамандандырылған ғылыми бағытының атауы: Ауылдық аумақтарды және агроөнеркәсіп кешенінің экономикасын тұрақты дамыту
Жобаның/бағдарламаның ғылыми жетекшісі: Казамбаева Айгуль Мамаевна -экономика ғылымдарының кандидаты, “Экономика”мамандығы бойынша доцент.
Іске асыру кезеңі, оның ұзақтығы айларда. 09.09.2024 – 31.12.2026 жж., ұзақтығы 28 ай.
Қаржыландырудың жалпы көлемі және жылдар бойынша: 90 000 мың тг,
2024 жыл – 30 000 мың тг;
2025 жыл – 30 000 мың тг;
2026 жыл – 30 000 мың тг.
Зерттеу, әзірлеу немесе жобалау нысандары: Жабайы жануарлар популяциясының, атап айтқанда ақбөкендердің Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласына экономикалық әсерін бағалау.
Жобаның / бағдарламаның мақсаты: жабайы жануарлар (ақбөкендер) популяцияларының ауыл шаруашылығына әсерін экономикалық бағалау және одан келген зиянды азайту үшін ұйымдастырушылық-экономикалық шаралар әзірлеу.
1. Ақбөкендердің саны мен популяциясын, сондай-ақ оларды қазіргі кезеңде реттеу шараларын талдау.
2. Ағымдағы жағдайды, проблемалар мен шығындарды кешенді талдау, сондай-ақ өңірлердегі ақбөкендер популяциясының теріс әсерінен ауыл шаруашылығы өндірісін қалпына келтіру шығындарын бағалау.
3. Ақбөкендерді азықтандыру салдарынан ауыл шаруашылығы алқаптарының өнімділік шығынын айқындау әдістемесін және шығындарды субсидиялау қағидаттарын әзірлеу.
4. Ақбөкен популяциясының таралуына байланысты тәуекелдерді басқару бойынша фермерлер мен ауылшаруашылық кәсіпорындарына экономикалық негізделген ұсыныстар беру.
5. Ақбөкендердің популяциясын басқару жүйесін және ауылшаруашылық тауар өндірушілері үшін тәуекелдер мен шығындарды азайту, сондай-ақ олардың санын реттеу нәтижесінде алынған ресурстарды барынша пайдалану жолдарын әзірлеу.
Ақбөкендер популяциясының саны мен таралуына кешенді талдау жүргізіліп, сондай-ақ, оларды реттеу бойынша қолданыстағы шаралардың тиімділігі бағаланады.
2. Ақбөкендер популяциясының теріс әсерінен туындаған түрлі өңірлердегі ауыл шаруашылығы өндірісін қалпына келтіруге байланысты экономикалық шығындар мен шығындарға кешенді талдау жүргізілетін болады.
3. Ақбөкендердің ықпалынан туындаған ауыл шаруашылығы алқаптарының өнімділік шығынын бағалау әдістемесі әзірленетін болады. Бұл осы жануарлардың ауыл шаруашылығының өнімділігі мен тиімділігіне әсерін дәл сандық бағалауды қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, фермерлердің осы шығындармен байланысты шығындарын өтеу үшін субсидиялау принциптерін әзірлеу жоспарлануда, бұл аграрлық сектор үшін қаржылық салдарды азайтуға көмектеседі.
4. Ақбөкендер популяциясының таралуына байланысты тәуекелдерді басқару үшін фермерлер мен ауыл шаруашылығы кәсіпорындары үшін экономикалық тұрғыдан негізделген ұсынымдар әзірленетін болады. Бұл ұсынымдар ресурстарды тиімдірек және саналы басқаруды қамтамасыз ете отырып, аграрлық сектордың залалын азайтуға және тұрақтылығын арттыруға бағытталған.
5. Батыс Қазақстан облысындағы ақбөкендер популяциясының өзгеруін болжау үшін арнайы әзірленген математикалық модельдер әзірленетін болады. Бұл модельдер сонымен қатар осы өзгерістердің аймақтағы ауыл шаруашылығы өндірісіне әсерін де бағалайды.
6. Ақбөкендер популяциясын басқарудың кешенді жүйесі құрылады, ол осы жануарлардың іс-əрекеттерінен ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер ұшырайтын қауіптер мен шығындарды барынша азайту жөніндегі шараларды қамтиды.
Жоба әлеуметтік ғылымдар саласындағы іргелі ғылыми зерттеулерге жатады. Зерттеу нәтижелері бойынша келесілер жарияланады:
– Social Science Citation Index, Arts and Humanities Citation Index және (немесе) Web of Science базасында индекстелетін және (немесе) Scopus базасында citescore бойынша кемінде 35 (отыз бес) процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымда кемінде 2 (екі)мақала немесе шолу;
– ҒЖБСҚК ұсынған рецензияланатын шетелдік және (немесе) отандық басылымдарда кемінде 4 (төрт) мақала және (немесе) шолулар;
– немесе Web of Science базасында импакт-фактор бойынша 1 (бірінші) немесе 2 (екінші) квартильге кіретін және (немесе) Scopus базасында 65 (алпыс бес) кем емес citescore бойынша процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымда 1 (бір) мақаладан немесе шолудан кем емес);
ҒЖБСҚК ұсынған рецензияланатын шетелдік және (немесе) отандық басылымдарда кемінде 2 (екі) мақала және (немесе) шолулар.