Жоба / бағдарлама тақырыбының атауы:
BR22887106 «Жылқылардың генетикалық ресурстарын басқаруды оңтайландыру үшін молекулалық-генетикалық әдістерді қолдану және өнімді жылқы шаруашылығына арналған инновациялық технологияларды әзірлеу».

Негізгі ақпарат

Жоба / бағдарлама тақырыбының атауы: BR22887106 «Жылқылардың генетикалық ресурстарын басқаруды оңтайландыру үшін молекулалық-генетикалық әдістерді қолдану және өнімді жылқы шаруашылығына арналған инновациялық технологияларды әзірлеу».

Өтінім берілген ғылымды дамытудың басым бағытының атауы: Агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамыту

Зерттеудің мамандандырылған ғылыми бағытының атауы: Қарқынды мал шаруашылығы.

Жобаның/бағдарламаның ғылыми жетекшісі: Бейшова Индира Салтановна, биология ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор.

Іске асыру кезеңі, оның ұзақтығы айларда. 01.2024 – 12.2026 жж., ұзақтығы 36 ай.         

Қаржыландырудың жалпы көлемі және жылдар бойынша: 787 147,2 мың тг,

2024 жыл – 254 900,8 мың тг;

2025 жыл – 264 174,4 мың тг;

2026 жыл – 268 072,0 мың тг.

Зерттеу, әзірлеу немесе жобалау нысандары: қазақстандық жылқы тұқымдары, сүт өнімділігіне байланысты генетикалық маркерлер.

Жобаның / бағдарламаның мақсаты: Жылқылардың генетикалық ресурстарын басқарудың жаңа әдістерін әзірлеу және қолданыстағы әдістерін және жылқы шаруашылығы өнімдерін өндірудің тиімді технологияларын жетілдіру

Жобаның / бағдарламаның міндеттері

– Өнімді жылқы шаруашылығында сенімді асыл тұқымдық есепке алу жүйесін, сондай-ақ өнімді жылқылардың асыл тұқымдық құндылығын жинау, сақтау, өңдеу және автоматты есептеу жөніндегі ақпараттық модульдерді әзірлеу және жетілдіру;

– Өнімді жылқыларға арналған олардың сүт өнімділігі деңгейін бұрын болжауға мүмкіндік беретін генетикалық маркерлер панелін әзірлеу;

– Жаңа селекциялық жетістіктерді сынақтан өткізе отырып, өнімді жылқы тұқымдарының асыл тұқымдық қасиеттерін шоғырландырудың селекциялық-технологиялық бағдарламаларын әзірлеу;

– Бие сүтін өндіру үшін пайдаланылатын жылқылардың қажетті сыртқы параметрлерін анықтау;

– Бие сүтін өндіруде жылқыларды көбейтудің тиімді әдістерін және оны өңдеу технологиясын әзірлеу.

Алынған нәтижелер мен жаңалығы
Күтілетін нәтижелер

1. Өнімді бағыттағы жылқылардың негізгі селекцияланатын белгілерін ескере отырып, бастапқы асыл тұқымдық құжаттаманы жинау қағидаттары бойынша әдістемелік нұсқаулық әзірленетін болады;

2. Асыл тұқымдық есепке алу деректерін жинау, сақтау және өңдеу, сондай-ақ өнімді жылқылардың асыл тұқымдық құндылығын есептеу бойынша ақпараттық модульдер әзірленеді және жетілдірілетін болады;

3. Генетикалық банк құрылатын болады (кем дегенде 500 сауын биеден алынған ДНҚ) және популяциялардың генетикалық әртүрлілігін талдай отырып, кем дегенде 80К SNP бойынша генотиптеу жүргізілетін болады;

4. Бір нуклеотидті полиморфизмдер мен биелердің сүт өнімділігі деңгейі арасындағы байланысты анықтау үшін статистикалық талдау жүргізілетін болады;

5. Биелердің сүт өнімділігін ерте болжау үшін генетикалық маркерлер тақтасы жасалатын болады;

6. Өнімді бағыттағы жылқылардың селекциялық топтары құрылды, тапсырыс бойынша жұптасудан алынған ұрпақтардың өсуі мен дамуы (кемінде 15 шаруашылықта) зерттелетін болады;

7. Сүт өнімділігін зерттей отырып, бие экстерьерінің сызықтық белгілерінің селекциялық-генетикалық параметрлері анықталатын болады (кемінде 80 бас);

8. Биелерді ұстаудың, азықтандырудың және сауудың тиімді технологияларымен (кемінде 3 шаруашылық) қымыз фермаларын технологиялық жобалау бойынша ұсыныс әзірленетін болады;

9. Бие сүтін кептіру мен өңдеудің жаңа технологиялары бойынша ұсыныстар әзірленетін болады;

10. Жас мамандар, оның ішінде кемінде 2 PhD докторанты және 4 магистрант жұмылдырылатын болады;

11.Бағдарлама бойынша ғылыми зерттеулерді іске асыру шеңберінде Web of Science деректер базасының квартиліне (Q1, Q2, Q3) кіретін немесе Scopus базасында кемінде 30 (отыз) Cite Score бойынша процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымдарда зерттеулердің бүкіл кезеңі ішінде кемінде 2 (екі) ғылыми жарияланым жариялануы тиіс

12. Web of Science базасының Science Citation Index Expanded индекстелетін және (немесе) Scopus базасында citescore бойынша кемінде 35 (отыз бес) процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымдарда кемінде 3 (үш) мақала және БҒССҚК ұсынған шетелдік және отандық басылымдарда кемінде 8 (сегіз) мақала жарияланатын болады;

13. Өнімді жылқы шаруашылығында жаңа селекциялық жетістіктерді құруға өтінімдер берілетін болады;

14. Шетелдік және (немесе) Қазақстандық баспалар монографияларды және (немесе) кітаптарды және (немесе) кітаптардағы тарауларды жариялау;

15. Шетелдік (еуропалық, американдық, жапондық) және (немесе) Қазақстандық және (немесе) Еуразиялық патенттік бюролардан патенттер алу;

16. Бағдарлама нәтижелерін пилоттық енгізу және (немесе) бағдарламаны іске асыру кезінде алынған білім мен нәтижелерді әлеуетті пайдаланушылар, ғалымдар қауымдастығы және қалың жұртшылық арасында тарату жөніндегі іс-шаралар;

17. Асыл тұқымдық есепке алу деректерін жинау, сақтау және өңдеу, сондай-ақ өнімді жылқылардың асыл тұқымдық құндылығын есептеу жөніндегі ақпараттық модульдерге ғылыми-техникалық құжаттама әзірленетін болады.

Жоба аясында жарияланған жұмыстардың тізімі
📚 Loading…