Негізгі ақпарат
Жоба / бағдарлама тақырыбының атауы: AP23490604 «Мегаполис аймағында жануарлар мен адамдарға қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардың таралуындағы иттердің рөлі»
Өтінім берілген ғылымды дамытудың басым бағытының атауы:
Агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамыту
Зерттеудің мамандандырылған ғылыми бағытының атауы:
Ветеринария
Жобаның/бағдарламаның ғылыми жетекшісі: Наметов Аскар Мырзахметович – доктор ветеринарных наук, профессор, академик НАН РК
Іске асыру кезеңі, оның ұзақтығы айларда. 01.01.2023 – 31.12.2025 жж., продолжительность 36 ай.
Қаржыландырудың жалпы көлемі және жылдар бойынша: 120000,0 мың тг,
2024 – 340000,0 мың тг;
2025 – 43000,0 мың тг;
2026 – 43000,0 мың тг.
Зерттеу, әзірлеу немесе жобалау нысандары:
иттер
Жобаның / бағдарламаның мақсаты:
Мегаполистегі иттерді , қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардың таралу факторын бақылау және адамдар мен жануарлар үшін қауіпсіздік шараларын әзірлеу.
1. Соңғы 5 жылдағы статистика негізінде жұқпалы және паразиттік аурулардың таралуын, сондай-ақ иттердің агрессивті мінез-құлқын анықтау.
2. Мегаполистің әртүрлі аймақтарындағы иттердегі жұқпалы және паразиттік аурулардың инфекциясын зерттеу.
3. Иттердің мінез-құлқы мен агрессивтілігін, агрессияның пайда болу себептерін зерттеу және оны азайту шараларын әзірлеу.
4. Кешенді шараларды және иттердегі инфекциялар мен инвазиялардың алдын алуды қамтитын мониторинг алгоритмін әзірлеу.
5. Мегаполистегі иттердің санын реттеу бойынша ұсыныстар әзірлеу және бағдарламалық өнім негізінде бақылау мен есепке алуды автоматтандыру.
Қойылған мақсатты іске асыру үшін Орал қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының 2020-2024 жылдар кезеңіндегі РММ деректері бойынша Орал қаласының ветеринарлық инспекциясының есептілігіне талдау жүргізілді. Жәңгір хан Фюллеборн бойынша нәжісті гельминтовоскопиялық зерттеу әдістерімен, К. и. Скрябин бойынша толық гельминтологиялық ашумен. Ветеринариялық инспекцияның мәліметі бойынша Орал және “Орал қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы” РММ соңғы 5 жылда (2020-2024 жж.) иттердің адамдарға шабуыл жасауы мен шағуының 5719 жағдайы және иттердің құтыруын анықтаудың 2 жағдайы тіркелді. “Батыс Қазақстан облысының ветеринария басқармасы” ММ деректері бойынша Орал қаласында 2019-2024 жылдары құтыруға қарсы 127480 ит егілді. Қалалардағы иттердің паразиттік аурулары бойынша эпизоотиялық жағдай өте шиеленісті. Иттерді тексеру кезінде Гельминттердің сегіз түрі табылды, трематода, цестода және нематода. Эктопаразиттер жиі кездеседі, мысалы, ноотодроз, саркоптикалық, отодектоз, демодектоз. Иттердегі паразитоздың кең таралуы қаңғыбас иттер популяциясының көбеюіне байланысты.
Жаңалығы мегаполис жағдайында әлеуметтік маңызы бар аурулар бойынша халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Енгізу дәрежесі: Жоқ
1. Жұқпалы және паразиттік аурулардың таралуына, сондай-ақ мегаполистегі иттердің агрессивті мінез-құлқына талдау жасалады.
2. Мегаполистің әртүрлі аймақтарында жұқпалы және паразиттік аурулардың қоздырғыштарымен иттердің инфекциясы анықталады.
3. Иттердің мінез-құлқы мен агрессивтілігі, агрессияның пайда болу себептері зерттеліп, оны азайту шаралары әзірленеді.
4. Иттердегі инфекциялар мен инвазиялардың кешенді шаралары мен алдын алуды қамтитын мониторинг алгоритмі әзірленетін болады.
5. Мегаполистегі иттердің санын реттеу және бағдарламалық өнім негізінде бақылау мен есепке алуды автоматтандыру бойынша ұсыныстар әзірленетін болады.
6. Жоба шеңберінде Web of Science базасының Science Citation Index Expanded индекстелетін және (немесе) Scopus базасында кемінде 50 (елу) citescore бойынша процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымдарда 2 мақала және ҒЖББСБК ұсынған рецензияланатын шетелдік немесе отандық басылымда 1 мақала жарияланатын болады.
Кармалиев Р. С., Кадралиева Б. Т., Наметов А.М., Мурзабаев К. Е., Душаева Л. Ж., Орынханов К. А., Габдуллин Д. Е. Мониторинг распространенности инфекционных и паразитарных болезней и агрессивного поведения собак в Уральске // Ғылым және білім. 2024. № 3-1 (76) С. 193-202 DOI 10.52578/2305-9397-2024-3-1-193-202
- 2025 жылы ғылыми зерттеулерге сатып алу жоспарланған тауарлардың, жұмыстардың және қызметтердің тізбесі AP23490604 Наметов А.М.
- 2025 жылғы 28 мамырдағы АР 23490604 жобасы шеңберінде тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің нақтыланған тізбесі
- 09.07.2025 ж. АР23490604 жобасы бойынша тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің нақтыланған тізбесі
- 20.11.2025 ж. АР23490604 жобасы бойынша тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің нақтыланған тізбесі